Apa itu leveraj?
Leveraj membolehkan anda mengawal posisi yang lebih besar daripada modal sebenar. Leveraj 1:100 bermakna setiap 1 unit modal mengawal 100 unit pendedahan; leveraj 1:500 pula mengawal 500 unit.
Contoh mudah: dengan leveraj 1:100, margin USD 1,000 membolehkan anda membuka posisi bernilai USD 100,000. Dalam ringgit, margin RM 4,500 mengawal pendedahan RM 450,000.
Apa itu margin?
Margin ialah cagaran yang perlu ada dalam akaun untuk membuka dan mengekalkan posisi. Ia dikunci semasa posisi dibuka dan dipulangkan apabila posisi ditutup, selepas untung atau rugi dikira. Margin bukan kos dagangan; ia deposit cagaran.
Formula asas: margin = (saiz lot x nilai nosional se lot) / leveraj. Contoh: 0.1 lot EUR/USD bernilai USD 10,000 (0.1 x 100,000). Dengan leveraj 1:100, margin yang diperlukan = USD 10,000 / 100 = USD 100, lebih kurang RM 450.
Untuk 1 lot standard EUR/USD (USD 100,000) pada leveraj 1:100 pula, margin = USD 1,000, lebih kurang RM 4,500. Semakin tinggi leveraj, semakin rendah margin diperlukan untuk posisi yang sama.
Baki, ekuiti dan margin bebas
Tiga angka dalam akaun anda perlu difahami. Baki (balance) ialah jumlah wang selepas semua posisi ditutup. Ekuiti (equity) ialah baki tambah untung atau rugi semasa yang belum direalisasi (floating). Margin bebas (free margin) ialah ekuiti tolak margin yang dikunci pada posisi terbuka.
Contoh: akaun RM 4,500 (lebih kurang USD 1,000). Anda buka 0.1 lot EUR/USD dengan margin USD 100, jadi margin bebas USD 900. Jika harga bergerak menentang sehingga kerugian semasa mencecah USD 900, margin bebas menjadi sifar dan posisi hampir pasti dicetuskan stop-out.
Margin call dan stop-out
Apabila kerugian menurunkan ekuiti, margin bebas semakin mengecil. Jika tahap margin (ekuiti dibahagi margin digunakan) jatuh bawah paras tertentu, broker mengeluarkan amaran margin call; jika ia terus jatuh, broker menutup posisi anda secara automatik, dipanggil stop-out.
Paras stop-out berbeza mengikut broker, biasanya sekitar 50-100% tahap margin. Apabila stop-out berlaku, anda tidak boleh memilih posisi mana yang ditutup; broker biasanya menutup posisi yang paling rugi dahulu.
Contoh penuh: 0.1 lot EUR/USD pada 1:100
Anda buka 0.1 lot EUR/USD pada harga 1.1000 dengan leveraj 1:100. Nilai nosional = 0.1 x 100,000 = USD 10,000, jadi margin = USD 100. Nilai pip bagi 0.1 lot ialah USD 1 (lebih kurang RM 4.50 pada kadar 4.50).
Jika harga bergerak 100 pip menentang anda, kerugian = 100 x USD 1 = USD 100, iaitu keseluruhan margin anda. Satu pergerakan 1 sen (100 pip) sudah menghapuskan margin itu; itulah realiti leveraj.
Dengan leveraj 1:500, margin bagi posisi yang sama cuma USD 20, tetapi risiko pergerakan harga tidak berubah. Margin kecil memberi ruang bertahan yang lebih nipis, bukan risiko yang lebih rendah.
Risiko leveraj tinggi
Leveraj 1:500 atau 1:1000 kelihatan menarik, tetapi ia tidak menjadikan anda lebih untung; ia hanya membolehkan anda membuka posisi lebih besar daripada yang sepatutnya. Pergerakan kecil sudah cukup untuk mencetuskan stop-out.
Broker antarabangsa menawarkan leveraj tinggi kerana entiti mereka dikawal selia di luar negara, di bawah rangka kerja yang berbeza daripada Malaysia. Fahami entiti yang melayan akaun anda dan had leverajnya sebelum mendaftar, kerana leveraj maksimum selalunya hanya untuk entiti antarabangsa tertentu.
Cara guna leveraj dengan selamat
Mula dengan leveraj sederhana seperti 1:50 atau 1:100, bukan leveraj maksimum. Kira margin dahulu sebelum membuka posisi supaya anda tahu berapa banyak margin bebas yang tinggal. Sebagai peraturan praktikal, margin yang digunakan sebaiknya tidak melebihi 10-20% ekuiti anda.
Sentiasa gandingkan leveraj dengan stop-loss dan hadkan risiko setiap dagangan kepada 1-2% modal. Prinsip pengurusan risiko ada dalam panduan pengurusan risiko, formula saiz kedudukan dalam panduan cara mengira saiz kedudukan, dan asas stop-loss dalam panduan stop-loss dan take-profit.